MUH2042 Envanter II

Finansal Tablolar Analizi, Pasif Hesaplar ve Kâr Dağıtımı. Vize ve Final için detaylı, örnekli ders notları.

Ders Müfredatı

1. Hafta Banka Kredileri 2. Hafta Reeskont İşlemleri 3. Hafta Kıdem Tazminatı 4. Hafta Vade Dönüşümü (303/400) 5. Hafta Peşin Gelirler (380/480) 6. Hafta Gider Karşılıkları
--- VİZE ---
8. Hafta Özkaynaklar: Sermaye 9. Hafta Yedek Akçeler 10. Hafta Kâr Dağıtımı 11. Hafta Mali Tablolar Analizi I 12. Hafta Nakit Akış Tablosu 13. Hafta Net İşletme Sermayesi 14. Hafta Finansal Rasyolar ⭐ Sınav Taktikleri
1. HAFTA

Kısa Vadeli Mali Borçlar

Şirket nakit sıkışınca bankadan kredi çeker. Muhasebe açısından en kritik nokta, Dönem Sonu Faiz Tahakkukunun yapılıp yapılmadığıdır.

Örnek Senaryo

01.10.2023 tarihinde 100.000 TL kredi çekildi (Vade 6 ay, Faiz %20).

Yıl sonu (31.12.2023) geldiğinde henüz anapara ödenmemiştir ama banka 3 aylık faizi hak etmiştir. Bunu gider yazmalıyız.

31.12.2023 Faiz Tahakkuku (3 Aylık):

780 FİNANSMAN GİDERLERİ (B) 5.000
   300 BANKA KREDİLERİ * (A) 5.000

* Bazı kaynaklarda 300'e eklenir, bazılarında 381 Gider Tahakkukları kullanılır.

2. HAFTA

Ticari Borçlar ve Reeskont

Yıl sonunda bilançoda görünen senetli borçların içinde "henüz doğmamış vade farkı" varsa, bu ayrıştırılır ve gelir yazılır.

Altın Kural: Alacak senetleri (Aktif) reeskontu GİDER (657), Borç senetleri (Pasif) reeskontu GELİR (647) yaratır.
322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (B)
   647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ (A)
3. HAFTA

Kıdem Tazminatı Karşılığı

Muhasebenin İhtiyatlılık Kavramı gereği, çalışanın ileride emekli olurken veya işten çıkarken alacağı toplu para için her yıl karşılık ayrılır.

770 GENEL YÖN. GİDERLERİ (B) 10.000
   472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI (A) 10.000
4. HAFTA

Uzun Vadeli Borçların Dönüşümü

Bilançonun likidite yapısını doğru göstermek için; vadesine 1 yıldan az kalan uzun vadeli borçlar, kısa vadeli borçlara aktarılır.

Örnek: 400 - 303 Virmanı

Dönem başında 2 yıl vadeli bir kredi vardı (400 Hesap). Yıl sonunda bu kredinin vadesine 6 ay kaldıysa artık "Uzun Vadeli" değildir.

400 BANKA KREDİLERİ (B)
   303 UZUN VAD. KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ (A)
5. HAFTA

Peşin Tahsil Edilen Gelirler

Gelecek dönemlere ait olan ancak peşin tahsil edilen gelirler, Dönemsellik Kavramı gereği bu dönemin geliri sayılamaz. Pasif karakterli geçici hesaplarda izlenir.

  • 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler: Vadesi 1 yıldan kısaysa.
  • 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler: Vadesi 1 yıldan uzunsa.
100 KASA (B)
   380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER (A)

--- Gelecek Ay Geldiğinde ---
380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER (B)
   600 YURTİÇİ SATIŞLAR (A)
6. HAFTA

Diğer Borç ve Gider Karşılıkları

Sadece kıdem tazminatı için değil, garanti giderleri, dava masrafları gibi belirsiz yükümlülükler için de karşılık ayrılır.

654 KARŞILIK GİDERLERİ (B)
   379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI (A)
8. HAFTA

Özkaynaklar: Sermaye

Şirketin kuruluşunda veya sermaye artırımında ortakların koymayı taahhüt ettiği sermaye işlemleri.

501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE (B)
   500 SERMAYE (A)

--- Ortaklar Parayı Yatırınca ---
102 BANKALAR (B)
   501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE (A)
9. HAFTA

Kâr Yedekleri

Elde edilen kârın dağıtılmayıp şirket bünyesinde tutulan kısmıdır. Otofinansman sağlar.

  • 540 Yasal Yedekler: Kanun (TTK) zoruyla ayrılanlar.
  • 541 Statü Yedekleri: Şirket sözleşmesi gereği ayrılanlar.
  • 542 Olağanüstü Yedekler: Genel kurul kararıyla ayrılan serbest yedekler.
10. HAFTA

Kâr Dağıtımı Hesaplaması

Final sınavının en önemli konusudur. Bir şirketin net kârını ortaklara ve yedek akçelere nasıl dağıtacağını gösterir.

Hesaplama Sırası (Ezberle):

  1. I. Tertip Yasal Yedek: Net Kârın %5'i (Sermayenin 1/5'ine ulaşana kadar).
  2. I. Temettü: Ödenmiş Sermayenin %5'i.
  3. II. Tertip Yasal Yedek: (Toplam Dağıtılan - I. Temettü) / 10.
  4. II. Temettü: Kalan tutardan genel kurur kararı ile dağıtılan kısım.
590 DÖNEM NET KÂRI (B) 100.000
   540 YASAL YEDEKLER (A) 9.000
   331 ORTAKLARA BORÇLAR (A) 65.000
   570 GEÇMİŞ YIL KÂRLARI (A) 26.000
11. HAFTA

Mali Tablolar Analizi I

Bir işletmenin finansal durumunu yorumlamak için 3 temel analiz yöntemi kullanılır.

  1. Yatay Analiz (Karşılaştırmalı): Farklı yılların rakamlarını karşılaştırır. (Cari Yıl - Baz Yıl) / Baz Yıl.
  2. Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi): Her kalemin toplama oranını bulur. (Kasa / Dönen Varlıklar).
  3. Trend Analizi (Eğilim): Uzun yıllar (5+ yıl) içindeki artış/azalış trendi.
12. HAFTA

Nakit Akış Tablosu (Cash Flow)

"Kâr ettik ama kasada para yok, para nereye gitti?" sorusunun cevabıdır. Nakit giriş ve çıkışlarını 3 ana başlıkta toplar.

1. İşletme Faaliyeti

Esas işten gelen para. Mal satışı, personel gideri.

2. Yatırım Faaliyeti

Duran varlık hareketi. Makine almak (-), Arsa satmak (+).

3. Finansman Faal.

Kaynak bulma. Kredi çekmek (+), Temettü ödemek (-).

İpucu: Amortisman gideri, nakit çıkışı gerektirmeyen bir gider olduğu için; İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı hesaplanırken Net Kâra geri eklenir (+).
13. HAFTA

Net İşletme Sermayesi

NİŞ = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

NİŞ pozitifse şirket kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücüne sahiptir. Negatifse "Finansal darboğaz" riskindedir.

14. HAFTA

Finansal Rasyolar (Oranlar)

İşletmenin röntgenini çekmek için kullanılan 4 temel oran grubu vardır.

1. Likidite Oranları

Borç ödeme gücü. (Cari Oran = DV / KVYK)

2. Faaliyet Oranları

Varlıkların verimli kullanımı. (Stok Devir Hızı = SMM / Ort. Stok)

3. Mali Yapı Oranları

Risk durumu. (Borçlanma Oranı = Toplam Borç / Aktif Toplamı)

4. Kârlılık Oranları

Başarı ölçümü. (Özkaynak Kârlılığı = Net Kâr / Özkaynaklar)

Bu Dersten Nasıl AA Alınır?

🎯 Zincirleme Hataya Dikkat

Kâr dağıtım sorusunda I. Yedek Akçeyi yanlış hesaplarsan, kalan dağıtılabilir kâr değişir ve tüm soru gider. İlk adımı üç kere kontrol et.

🎯 31.12 Tarihli Kayıtlar

Sınavda tarih genellikle verilmez, "Dönem sonu işlemleri yapınız" denir. Faiz tahakkuklarını ve reeskontları senin hatırlaman gerekir.

🎯 Rasyo Yorumları

Sayısal sonucu bulmak yetmez. "Cari Oran 1.8 çıktı, demek ki şirketin likiditesi iyi ama stokları fazla olabilir" gibi yorum yazmalısın.