1. HAFTA
Envanter ve Değerleme
İşletmenin varlıklarını ve borçlarını sayarak, tartarak, ölçerek tek tek tespit etmektir.
Muhasebe Dışı Envanter
Depoya gidip "Kaç tane gömlek kalmış?" diye elle saymaktır (Fiili sayım).
Muhasebe İçi Envanter
Defterdeki (Mizandaki) rakamları, sayım sonucuna eşitlemek için yapılan kayıtlardır.
Değerleme Ölçüleri (VUK 261)
- Maliyet Bedeli: Fatura + Nakliye + Sigorta vs. (Çoğu varlık böyle değerlenir).
- Borsa Rayici: Borsa değeri (Hisse senetleri).
- Mukayyet Değer: Deftere yazılan değer.
2. HAFTA
Hazır Değerler (Kasa/Banka)
Kasa sayımı sonunda defterdeki tutar ile eldeki para (fiili) tutmazsa yapılan işlemlerdir.
1. Kasa Noksanı (Para Eksik)
Kasada fiilen 90 TL var, defterde 100 TL yazıyor. 10 TL kayıp.
197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI (B) 10
100 KASA (A) 10
2. Kasa Fazlası (Para Fazla)
Kasada fiilen 110 TL var, defterde 100 TL yazıyor. 10 TL fazla.
100 KASA (B) 10
397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI (A) 10
3. HAFTA
Menkul Kıymetler
Hisse senetlerinin değeri yıl sonunda düşerse "İhtiyatlılık Kavramı" gereği karşılık ayrılır.
Zarar ihtimali varsa hemen yaz (Karşılık ayır). Kâr ihtimali varsa gerçekleşene kadar yazma.
654 KARŞILIK GİDERLERİ (B)
119 MENKUL KIYMET DEĞ. DÜŞ. KARŞILIĞI (A)
4. HAFTA
Ticari Alacaklar
Vize sınavının vazgeçilmez sorusudur. Alacak şüpheli hale gelirse ne yapılır?
Adım 1: Şüpheli Hale Gelme (Dava Açılması)
128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR (B)
120 ALICILAR (A)
Adım 2: Karşılık Ayırma
654 KARŞILIK GİDERLERİ (B)
129 ŞÜPHELİ TİC. ALACAK KARŞILIĞI (A)
Eğer para sonraki yıl tahsil edilirse, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı kullanılır.
5. HAFTA
Stoklar (Envanter Yöntemleri)
Dönem sonu mal mevcudunun (STMM) hesaplanmasında kullanılan yöntemler.
- FIFO (First In First Out): İlk giren ilk çıkar. Enflasyon ortamında dönem kârını YÜKSEK çıkarır (Çünkü elde ucuz mal kalmaz, pahalılar kalır).
- LIFO (Last In First Out): Son giren ilk çıkar (Türkiye'de kullanımı yasaktır!).
- Ortalama Maliyet: Tüm malların ortalaması alınır.
6. HAFTA
Duran Varlıklar ve Amortisman
Varlıkların eskime payının gider yazılmasıdır.
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (B)
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (A)
Not: 257 hesabı Pasif karakterli (Açılışı Alacak) ama Aktifi düzenleyen (-) bir hesaptır.
8. HAFTA
Yabancı Kaynaklar (Borçlar)
Banka kredilerinin yıl sonunda tahakkuk eden ama henüz ödenmeyen faizlerinin kaydı.
780 FİNANSMAN GİDERLERİ (B)
300 BANKA KREDİLERİ (veya 381 Gider Tahakkukları) (A)
Reeskont işlemi: 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borç tarafında çalışır, faiz geliri yaratır (647).
9. HAFTA
Gelir ve Gider Tahakkukları
Dönemsellik kavramı gereği, bu yıla ait olup faturası gelmemiş veya ödenmemiş giderleri kaydetmeliyiz.
Gider Tahakkuku (Elektrik faturası gelmedi ama kullandık)
770 GENEL YÖN. GİD. (B)
381 GİDER TAHAKKUKLARI (A)
10. HAFTA
Gelecek Aylar/Yıllar
180 Gelecek Aylara Ait Giderler
Peşin ödediğimiz kiranın gelecek aya ait olan kısmı. Aktif hesaptır.
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler
Peşin tahsil ettiğimiz gelirin (sipariş avansı değil, kira vb.) gelecek aya ait olan kısmı. Pasif hesaptır.
11. HAFTA
KDV Mahsubu
Ay sonunda 191 ve 391 hesapları ters kayıtla kapatılır.
- 391 (Hesaplanan) > 191 (İndirilecek): Fark 360 Ödenecek Vergi olur.
- 191 (İndirilecek) > 391 (Hesaplanan): Fark 190 Devreden KDV olur (Sonraki aya devreder).
12. HAFTA
Maliyet Hesaplarının Yansıtılması
Bu zinciri ezberle: 7'den 6'ya geçiş.
770 Genel Yönetim Giderleri hesabı, 771 Yansıtma Hesabı aracılığıyla 632 Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılır.
Adım 1: 771 (B) / 770 (A) -> Yanlış! Önce yansıtma çalışır:
632 GENEL YÖN. GİDERLERİ (B)
771 GENEL YÖN. GİD. YANSITMA (A)
Adım 2 (Kapanış): 771 (B) / 770 (A) -> 7'li hesaplar birbirini kapatır.
13. HAFTA
Gelir Tablosu (690)
Tüm 6'lı Gelir ve Gider hesapları 690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI hesabına devredilerek kapatılır.
- Gelir Hesapları (600, 642 vb.) borçlandırılarak kapatılır, 690 Alacaklanır.
- Gider Hesapları (621, 632 vb.) alacaklandırılarak kapatılır, 690 Borçlanır.
- 690 Alacak Bakiyesi Verirse: KÂR vardır (-> 692 -> 590).
14. HAFTA
Kapanış İşlemleri
Bilanço hesaplarının (1-5 arası) kapatılmasıdır. Aktifler Alacağa, Pasifler Borca yazılır.
Açılış Kaydı vs. Kapanış Kaydı
Yeni yılın açılış kaydı (1 Ocak), önceki yılın kapanış kaydının (31 Aralık) tam tersidir (Yani Bilanço ile aynı yöndedir).
Bu Dersten Nasıl AA Alınır?
🎯 Kodları Ezberle
128-129 (Şüpheli Alacak), 654 (Karşılık), 644 (Konusu Kalmayan) üçlüsünü adın gibi bil.
🎯 Dönem Sonu Mantığı
Bütün sorular "31 Aralık tarihinde yapılacak kayıt nedir?" diye biter. Tahakkuk ve Reeskont kayıtlarını unutma.
🎯 Yansıtma Sırası
Önce Yansıtma (7 -> 6), sonra Gelir Tablosu (6 -> 690), sonra Vergi (691), sonra Net Kâr (692 -> 590).