Tacir, şirketler ve kıymetli evrak hukuku hakkında bilmen gereken her şey. Örnek olaylarla anlatım.
Ticaret hukuku, hukukun ticari işletme ile ilgili kısmını oluşturan ve ekonomik hayattaki ticari ilişkileri düzenleyen daldır. Medeni hukukun bir parçası ve tamamlayıcısı niteliğindedir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK), "Ticari İşletme" kavramını merkeze alarak sistematiğini kurmuştur.
Tacirler, ticari işler, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işleri bu hukukun kapsamındadır.
Her ticari işletmenin bir merkezi bulunur; idari, hukuki ve ticari faaliyetlerin toplandığı yerdir. Şube ise merkeze bağlı fakat işlemlerinde bağımsız olan birimdir.
Şube Olma Şartları:
Yetki Kuralı: Şube işlemleri nedeniyle dava, hem merkezin bulunduğu yerde hem de şubenin bulunduğu yerde açılabilir. Ancak iflas davası sadece Merkezde açılır.
Ticari işletme, aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devredilebilir. Bu devir, işletmenin devamlılığını sağlar.
Devir sözleşmesi yazılı yapılmalı ve Ticaret Siciline tescil ve ilan edilmelidir. Tescil ile birlikte işletmenin borçları da devralana geçer. Devreden, 2 yıl boyunca devralanla birlikte müteselsil sorumlu kalır.
Tacir, kredi almak için işletmesini (menkullerini teslim etmeden) rehin edebilir. "Teslimsiz Rehin" ilkesi geçerlidir, rehin siciline tescil şarttır.
TTK'da düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari iştir.
Tacirin ticari işletmesiyle ilgili yaptığı işler ticaridir.
Kanunda (TTK'da) düzenlenen işler, kim yaparsa yapsın ticaridir (Örn: Bono düzenlemek).
Müteselsil Sorumluluk: Ticari işlerde iki veya daha fazla kişi bir borç altına girerse, aksi kararlaştırılmadıkça müteselsil (zincirleme) sorumlu olurlar. Alacaklı borcun tamamını istediğinden isteyebilir.
Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye Tacir denir.
Tacir Olmanın Sonuçları:
Tacir, yaptığı sözleşmenin sonuçlarını, piyasa koşullarını ve riskleri öngörmek zorundadır. "Ben bu maddenin bu anlama geldiğini bilmiyordum" savunması tacirler için geçerli değildir.
Rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar haksız rekabettir.
Piyasadaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma ve eylemler yasaktır (Rekabet Kanunu).
Fiyatları sabitlemek, pazar paylaşmak gibi rakipler arası anlaşmalar yasaktır.
Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayıran işarettir. Tescil ile koruma 10 yıldır ve yenilenebilir.
Şu ana kadar işlenen konulardan sorumlusunuz (Hafta 1-7). Başarılar!
Şirket, iki veya daha fazla kişinin ortak bir amaca ulaşmak için emek ve mallarını birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.
En basit ortaklık türüdür. Tüzel kişiliği yoktur. Ticaret siciline tescil edilmez. Ortaklar borçlardan müteselsil ve sınırsız sorumludur. Yazılı sözleşme şartı yoktur.
Ticaret Şirketleri (TTK): Tüzel kişiliğe sahiptirler. (Kollektif, Komandit, Anonim, Limited, Kooperatif).
Sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir.
Payların tamamının kurucular tarafından taahhüt edilmesiyle kurulur.
En az 250.000 TL (veya halka açık olmayan AŞ'lerde en az 50.000 TL - güncel tutarlar değişebilir, 2024 itibariyle arttırılmıştır) esas sermaye gereklidir.
A.Ş. sözleşmesi yazılı yapılmalı ve kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmalı veya ticaret sicili müdürü huzurunda imzalanmalıdır.
A.Ş.'nin idare, temsil ve icra organıdır. En az bir üyeden oluşur.
Yönetim kurulu üyeleri, görevlerini tedbirli bir yönetici özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralına uygun olarak gözetmekle yükümlüdür.
Pay sahiplerinin (hissedarların) katılımıyla toplanan ve şirketin en önemli kararlarını alan organdır.
Her hesap döneminin sonundan itibaren 3 ay içinde yapılır. (Yönetim ibra edilir, kar dağıtımı konuşulur).
Gerektiğinde her zaman toplanabilir (Örn: Sermaye artırımı, esas sözleşme değişikliği).
Pay sahiplerinin şirkete karşı tek borcu, taahhüt ettikleri sermaye payını ödemektir.
Pay Sahibinin Hakları:
Sınırlı Sorumluluk: Pay sahipleri, şirketin borçlarından dolayı üçüncü kişilere karşı sorumlu değildir. Sadece şirkete karşı sermaye borcu vardır.
Bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulan, sermayesi belirli olan şirkettir.
Çek, Poliçe ve Bono gibi senetlerdir. Hakkın senede sıkı sıkıya bağlı olduğu evraklardır.
Üçlü ilişki: "Ali, Veli'ye olan borcunu bana ödesin".
İkili ilişki: "Sana borcumu şu tarihte ödeyeceğim". (Ödeme vaadi).
Ödeme aracıdır. Vadesi yoktur, görüldüğünde ödenir. Muhatap bankadır.
Final sınavı öncesi genel tekrar ve eksiklerin giderilmesi haftasıdır.
Dersin tüm konularından (özellikle Vize sonrası 9-15. haftalar) sorumlu olunan final sınavı.
Tüm dönem boyunca öğrendiğiniz kavramları hukuki mantıkla birleştirmeniz beklenmektedir.